Somatische Symptoomstoornis
Wat is een Somatische Symptoomstoornis?
Een somatische-symptoomstoornis is een term die wordt gebruikt in de DSM-V-classificering. Dat is een classificatie voor psychische aandoeningen. Een somatische symptoomstoornis kenmerkt zich door lichamelijke klachten die langer dan gemiddeld duren en invloed hebben op iemands leven. Het kunnen klachten zijn door een bekende ziekte of klachten waarvan de oorzaak onbekend blijft. De klachten kunnen heel verschillend zijn, bijvoorbeeld chronische pijn, ernstige vermoeidheid of maag-darmklachten. Vaak maak je je overmatig zorgen over de klachten en de gevolgen van deze klachten voor je dagelijkse leven.
We noemen de somatische symptoomstoornis ook wel complexe Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK). Iedereen kan hiermee te maken krijgen, ongeacht je leeftijd. Soms verdwijnen de klachten vanzelf of nemen ze af met een passende medische behandeling. In andere gevallen blijven de klachten bestaan of worden ze heftiger, waardoor werken, studeren en sociale activiteiten steeds lastiger worden. Ook wanneer er geen duidelijke medische oorzaak wordt gevonden, is er gelukkig meestal wél iets te doen om de klachten te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Welke klachten kenmerken somatische symptoomstoornis?
Uiteindelijk ga je naar de huisarts of specialist met hoop dat hij je kan helpen. Helaas, je huisarts kan geen lichamelijke oorzaak vinden voor jouw klachten. Of er is wel een oorzaak gevonden, maar is het onduidelijk waarom de klachten zo heftig zijn. In dit geval spreken we over onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten.
Het kan zijn dat je het gevoel hebt dat je van het kastje naar de muur wordt gestuurd, zonder resultaat. Onze cliënten geven vaak aan dat ze voorheen het gevoel hadden niet gehoord te worden of dat hun klachten niet serieus werden genomen.
Er zijn veel verschillende lichamelijke klachten waarvoor cliënten bij ons terecht komen. Je kunt bijvoorbeeld denken aan de volgende ‘symptomen’.
- Aanhoudende pijnklachten
- Oorsuizen (tinnitus)
- Ernstige vermoeidheid
- Een ongeluk
- Een grote operatie
- Concentratie- of geheugenproblemen
- Maagklachten, zoals misselijkheid
- Buikpijn of buikkrampen
- Darmklachten, zoals diarree, verstopping, winderigheid
- (lage) Rugpijn en andere spier- en/of gewrichtspijnen
- Hoofdpijn of nekpijn
- Duizeligheid of evenwichtsproblemen
- Hartkloppingen, benauwdheid of pijn op de borst
- Trillingen van een lichaamsdeel
- Uitval van een lichaamsdeel
- Stem- of slikproblemen
Wat is de oorzaak?
Als je langdurig al klachten ervaart, is het soms lastig te achterhalen wat precies de oorzaak ervan is geweest. In de meeste gevallen is er ook niet één oorzaak, maar is het een opeenstapeling van factoren. Soms is er wel een aanleiding dat de klachten zijn ontstaan of verergerd.
Mogelijke oorzaken zijn:
- Een ingrijpende levensgebeurentis, zoals een scheiding of overlijden
- Langdurige stress of overbelasting
- Gedachten en ideeën over klachten kunnen je klachten juist verergeren.
- Erfelijke aanleg
- Een griep of andere (virus)infectie
- Een ongeluk
- Een grote operatie
De aanleiding is dan niet de óórzaak van de klachten. De oorzaak kunnen we vinden in het zogenaamde biopsychosociaal model. Het biopsychosociaal model is een benadering die klachten bekijkt vanuit drie invalshoeken die elkaar beïnvloeden en met elkaar samenwerken. De drie invalshoeken zijn biologisch, psychologisch en sociaal.
Het biedt een brede, holistische benadering waarin alle factoren die bijdragen aan jouw lichamelijke klachten worden meegenomen. Je omgeving, brein en lijf werken dus als het ware samen in het onderhouden van de klachten.
Wat zijn de gevolgen?
Hoe verschillend de klachten ook zijn, stuk voor stuk zijn ze onvoldoende verklaard, houden ze al langere tijd aan en kunnen ze jouw leven flink door de war schoppen. Je kan je dagelijkse activiteiten niet meer uitvoeren zoals je graag zou willen. Eetafspraken met vrienden? Naar de bioscoop met je partner? Elke dag naar het werk? Je zou wel willen, maar het lukt gewoon niet.
Je klachten hebben invloed op hoe jij denkt, je voelt en doet. Je kan bijvoorbeeld negatieve gedachten ervaren of je gaat bepaalde situaties liever uit de weg. Verder brengen je klachten verschillende emoties met zich mee, van bezorgdheid, angst, frustratie, boosheid, wanhoop tot schaamte.
Functioneel Neurologische Stoornis
Soms is er sprake van uitval van een lichaamsdeel, dit noemen we een Functioneel Neurologische Stoornis, oftewel FNS. Bij FNS zorgen je hersenen ervoor dat sommige delen van je lichaam tijdelijk niet goed werken. Meer informatie over FNS vind je hier.
Behandelingen bij somatische symptoomstoornis
Kan je iets doen aan een somatische symptoomstoornis? Jazeker! Gelukkig kan je wel iets doen aan somatische symptoomstoornis, ook al is de oorzaak nog onduidelijk. Je gedachten, gezondheid, gevoel, gedrag en de steun van anderen hebben invloed op jouw herstelproces.
Misschien voel je onbegrip vanuit je werk- en/of thuissituatie. Vaak voelen mensen met aanhoudende lichamelijke klachten zich niet serieus genomen door bijvoorbeeld hun zorgverlener. Maak je geen zorgen, wij werken dagelijks met deze doelgroep. Wij zorgen dat je bij ons thuis voelt, dat je durft te vertellen wat er op je hart ligt. Want uiteindelijk hebben we hetzelfde doel, dat je weer grip krijgt op je leven.
Tijdens jouw traject bij MBB Change richten we ons op de factoren die van invloed zijn op de somatische symptoomstoornis. Dat kunnen lichamelijke factoren zijn, zoals de manier van bewegen. Dat kunnen psychische factoren zijn, zoals piekeren over de klachten of je gaat vaak over je grenzen. En dat kunnen ook sociale factoren zijn, zoals onbegrip op het werk of van de omgeving. Door deze factoren aan te pakken kan het lichaam weer herstellen en kunnen de klachten minder worden.
Welke factoren een rol spelen is voor iedereen weer anders. Voordat je bij ons terecht komt, heb je vaak al veel behandelingen geprobeerd. Als lichamelijke factoren heel belangrijk zijn, zal iemand eerder een fysiotherapeut bezoeken. Als psychische factoren belangrijker zijn, zal een praktijkondersteuner-GGZ bij de huisarts of een psycholoog logischer zijn. Als de klachten heel ernstig zijn, zijn er vaak meer zorgverleners samen nodig. Dan kun je bij MBB Change behandeld worden. In jouw traject werken psycholoog, psychomotorisch therapeut en thuiscoach altijd samen met jou aan jouw herstel.
